وةزارةت كارو كاروبارى كومةلَايةتى
بةريَوةبةرايةتى طشتى ضاوديَرى وطةشةثيَدانى
كوَمةلَايةتى-سليَمانى
بةريَوةبةرايةتى طةشةثيَدنى
كوَمةلَايةتى –سليَمانى
هوَبةى
ثاراستنى مندالَان –
سليَمانى
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ثرِوَذةي

2011
ثيَشةكي :-
دياردةي
وازهيَنان لة خويَندن يةكيَكة لةو دياردة فرة لايةن و ثرِ مةترسيانةي كة لةهةر
كوَمةلَطةيةكدا رِيَذةكةي زياد بكات بة شيَوةيةكي رِاستةوخوَ و نارِاستةوخوَ كاريطةري
نيَطةتيظي دةبيَت لةسةر طةشةكردن و ثيَشكةوتني كوَمةلَطا بةو ثيَةي زانست و
تةكنةلوَجيا رِابةرايةتي سةردةمي نويَ دةكات,سةرةرِاي ئةوةي ثةروةردةو فيَركردن لة
مةسةلة طرنطةكاني ذياني مروَظة و ثةروةردة يةكي دروست بوونياتنةري تاكيَكي باشة
بوَ كوَمةلَطاكةي و لة رِووي ئاكاري و رِةفتاري و دةروونيةوة جيَطير دةبيَت و بة
دوور بيَت لة دروست كردني كيَشة بوَ خوَي و كوَمةلَطاكةي 1 هةروةها نةزاني و نةخويَندةواري بةربةستي سةرةكي دةبيَت لة بةردةم
طةشةكردني كوَمةلَطا لة رِووي ئابووري و كوَمةلاَيةتي و سياسي و سةرجةم لايةنةكاني
تر, هةروةكو لة ووتاريَكي عبدالحكيم ئةبو جاموس بوَ مان دةردةكةويَت هةتاكو
رِيَذةي وازهيَنان لة خويَندن زياد بكات كاريطةري طةورةي دةبيَت لةسةر لايةني
بةرهةم هيَناني كوَمةلَطا و تاك, وةك تويَذينةوةكان دةريان خستووة ثةيوةندي يةكي
ثيَضةوانةي بةهيَز هةية لة نيَوان نةخويَندةواري و بيَكاري و تاواندا, هةتاوةكو
ئاستي خويَندةواري زياد بكات ئاستي بيَكاري و تاوان لة ناو كومةلَطةدا كةم دةكات
بة ثيَضةوانةشةوة هةتاوةكو ئاستي نةخويَندةواري كةم بيَت ئاستي بيَكاري و تاوان
زياد دةكات ئةمةش ئةبيَتة هوَي لاوازكردني بونيادي ئابووري و بةرزبوونةوةي رِيَذةي
تاوان و بلاَوبوونةوةي دزي و دةست دريَذي كردنةسةر كةساني تر2,
بةثيَ
ئامارةكاني نةتةوة يةكطرتووةكان كة لة تويَذينةوةيةكي تايبةت بة وازهيَنان لة
خويَندن لة ثاريَزطاي زيقار ئةنجام دراوة,رِيَذةي 23% ي مندالاَني قوَناغي
سةرةتايي وازيان لة خويَندن هيَناوة3, جطة لةمةش نزيكةي 220هةزار مندالَ خويَندنطةكانيان بةجيَ هيَشتووة
بة هوَي طواستنةوةي خوَيان و خيَزانةكانيان لة شويَني رِاستةقينةي خوَيان بوَ
شويَني تر . رِيَكخراوي يونسيف رِايدةطةيةنيَت كة كاركردني مندالَ بة شيَوةيةكي
بةرضاو و سةرنج رِاكيَش زيادي كردووة لة مارسي 2003 وة , لةهةمان كاتدا رِيَكخراوي
ناوبراو لةسالَي 2006 رِيَذةي ئةو مندالاَنةي كةلة تةمةني 11 سالَيدان و
كاردةكةن بة رِيَذةي 10 بوَ14% مةزةندةدةكات هةروةها ئاماذةش بةوة
دةكات كة ئةم رَيَذةية زوَر دروست نةبيَت و هوَكاري ئةم دياردةيةش دةطةرِينيَتةوة
بوَ بلاَبوونةوةي هةذاري و بيَكاري و زوَربووني ذمارةي بيَوةذن بة ثيَ ي رِاثوَرتةكاني
ضاوديَران لة عيَراق
.
هةروةها تويَذينةوةيةك ئاطاداري دةدات بة زيادبووني
دياردةي مندالاَني ئيشكةر و ضوونة سةر جادة لة ثاريَزطاي زيقار, كورتةي دةرئةنجامي
ئةم تويَذينةوةية دةريخستووة كة رِيَذةي 60%ي نمونةي تويَذينةوةكة كة
ذمارةيان 288 مندالَة لة ثوَلي سيَهةمي سةرةتاي يةوة وازيان لة خويَندن
هيَناوة, وةبةرِيَذةي 12% خويَندني سةرةتاييان تةواو كردووة , وة بة
رِيَذةي 40% دةيانةويَت واز لة خويَندن بهيَنن بةهوَي خراثي باري بذيَوي و تةندروستي و كوَمةلاَيةتي4 .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
هةروةها لةو رِووثيَو يةي كة رِيَكخراوي مندالَثاريَزي
كوردستان ئةنجامي داوة سةبارةت بة مندالاَني ئيشكةر لة هةر سيَ شاري هةوليَر و
سليماني و دهوَك لة سالَي 2007 بوَمان دةردةكةويَت كة ثةيوةندي يةكي
بةهيَزي ثيَضةوانة هةية لة نيَوان ئاستي خويَندني باواني مندالَ و رِيَذةي ئيشكردني مندالَدا, زوَربةي
مندالاَني ئيشكةر دايكيان نةخويَندةوارة بةرِيَذةي 86,01%, هةروةها بة
رِيَذةي 65,71% باوكيان نةخويَندةوارة , هةربوَية دةتوانين بلَين كة
بةرزبوونةوةي ئاستي نةخويَندةواري و نةزاني دةبيَتة هوَي بةرزبوونةوةي رِيَذةي
مندالاَني ئيشكةر, بةرزبوونةوةي رِيَذةي مندالاَني ئيشكةريش ئةبيَتة هوَي
بةرزبوونةوةي رِيَذةي لاداني مندالَ, سةرةرِاي ئةوةي لة دةرئةنجامةكاني هةمان
رِووثيَوييةوة دةركةوتووة كة ثةيوةنديةكي ثيَضةوانة هةية لة نيَوان بةردةوامي
قوتابي و خويَندكار لة خويَندن لةطةلَ ئيشكردني مندالَدا هةروةك دةركةوتووة لة
دةرئةنجامي ئةو رِووثيَوي ية لة وةرزي هاويندا و ثشووي قوتابخانةكان دةست ثيَ
دةكات كاركردني مندالَ بة رِيَذةي 57% زياد دةكات .5
لة خويَندني سالَي 2007بوَ 2008 دا رِيَكخراوي
مندالَثاريَزي كوردستان رِووثيَوي يةكي سةبارةت بة وازهيَناني خويَندكار لة
خويَندن ئةنجام دا لة ناو شاري سليماني كة214 خويَندنطة نمونةي
تويَذينةوةكةبوو كة دةرئةنجامي رِووثيَوي يةكة دةريخستووة كة (117534)
خويَندكار لة قوَناغي بنةرِةتيدابوون, (1451) خويَندكار وازيان لة خويَندن
هيَناوة لةم ذمارةيشدا (395) قوتابي و خويَندكار لة خوار تةمةني 15
سالَي يةوةبوون واتة خويَندني اليزامي دةيانطريَتةوة .6
هوَبةي ثاراستني مندالَ كة بةشيَكة لة بةشةكاني
بةرِيَوةبةرايةتي طةشةثيَداني كوَمةلاَيةتي بة طرنطي دةزانيَت كة رِووثيَوي يةك لة
شاري سليماني ئةنجام بدات سةبارةت بة هوَكارةكاني وازهيَناني خوَيندكارو قوتابي لة
خويَندنطة بة تايبةت ئةو خويَندكارانةي تةمةنيان خويَندني اليزامي دةيانطريَتةوة ,
هةروةك ئاشكراية لة بةندي (28) لة رِيَكةوتنامةي مافي مندالَ ئاماذةي
ثيَكردووةدةلَيَت ( مندالَ مافي خويَندني هةية و دةولَةت ثيَويستة لاينكةم
خويَندني سةرةتايي ناضاري و خوَرِايي بكات بوَ هةمووان, سيستةمي قوتابخانة دةبيَ
لةطةلَ مافةكان و كةرامةتي مندالَدا بطونجيَ ).هةر وةك ئاشكراية رِيَكخراوي
مندالَثاريَزي كوردستان لة سالَي خويَندني 2007-2008 رِووثيَوييةكي
هاوشيَوةي ئةنجام داوة كة دةتوانين ئةم رِووثيَوي يةي كة ئةنجام دةدريَت
دةرئةنجامةكاني بةراورد بكريَت و ئاشنابين بةو طوَرِانكارييانةي لة بواري خويَندن
دا رِوويداوة هةروةها زانيني ذمارةو قةبارةي ئةو خويَندكارانةي وازيان لة خويَندن
هيَناوة رِوو لة زياد بوونة ياخود كةم بووةتةوة, هةروةها دةرخستني ئةو هوَكارانةي
كة ثالَنةرن بوَ ئةوةي مندالَ واز لة خويَندن بهيَنيَت تاوةكو بتوانين لة رِيَطةي
دةستنيشانكردني هوَكارةكان و خستنةرِووي رِاو ثيَشنياري كار بكريَت بوَ
ضارةسةركردني هوَكارةكان لةلايةن لايةني ثةيوةنديدارةوة .
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
·
ئامانجي
رِووثيَوييةكة :-
1. زانيني قةبارةو خاسيتةكاني ئةو قوتابي و خويَندكارانةي
كة لة سالَي خويَندني (2010-2011) وازيان لة خويَندن هيَناوة و تةمةنيان دةكةويَتة
ضوار ضيَوةي ياساي خويَندني اليزامي يةوة .
2. زانيني هوَكارةكاني دياردةي وازهيَناني قوتابي و
خويَندكار لة ديدي بةرِيَوةبةري قوتابخانة سةرةتايي وبنةرِةتي و دواناوةندي يةكاني
ناو شاري سليماني .
·
سنوري
رِووثيَوييةكة :-
سنوري رِووثيَوييةكة لة سيَ بواردا خوَي دةبينيَتةوة وةك
:-
1. بواري شويَن :- هةموو
ئةو قوتابخانةو خويَندنطايانة دةطريَتةوة كةكةوتوونةتة ناو شاري سليماني وةك:-
·
هةموو
قوتابخانة سةرةتاييةكان .
·
هةموو
قوتابخانة بنةرِةتي يةكان .
·
هةموو
قوتابخانةكاني خويَندني خيَرا .
·
هةموو
خويَندنطة ناوةندي يةكاني رِوَذ و ئيَواران .
·
هةموو
خويَندنطة دواناوةندي يةكاني رِوَذو ئيَواران .
2. بواري مروَي :- هةموو
ئةو بةرِيَوةبةري قوتابخانةو خويَندنطةيانة دةطريَتةوة لة ناو شاري سليماني دان بيَجطة
لة بةرِيَوةبةري خويَندنطة ئامادةييةكان .
3. بواري كات :- كاتي دياريكراو بوَ ئةنجامداني رِووثيَوييةكة
لة بةرواري (20-6-2011 بو 20-9-2011 .
·
ضالاكييةكان
:- هةموو ئةو
ضالاكييانةي لةم رِووثيَوي يةدا ئةنجام دةدريَت بريتي ية لة :-
1. ئامادةكردني فوَرميَكي كوَكردنةوةي زانياري .
2. ثيشانداني فوَرمي زانياري بة كةساني ثسثوَر شارةزاو بوَ
راستي و دروستي فوَرمةكة .
3. كردني نوسراويَك بوَ بةرِيَوةبةرايةتي طشتي ثةروةردةي سليماني
بةمةبةستي وةرطرتني رِةزامةندي .
4. سةردانيكردني
هةموو قوتابخانةو خويَندنطةكاني ناو شاري سليماني كة سنووري رِووثيَوي يةكة
دةيانطريَتةوة .
5. ثرِكردنةوةي فوَري زانياري لةطةلَ هةموو بةرِيَوةبةري
قوتابخانةو خويَندنطةكاني ناو شاري سليماني كة سنووري رِووثيَوييةكة دةيانطريَتةوة
.
6. بةتالَكردنةوةي هةموو فوَرمي زانياريانةي كة
ثرِدةكريَنةوة داخلَ كردني لة ناو كوَمثيوتةر .
7. دةرخستني دةرئةنجامي رِووثيَوي يةكة لة شيَوةي خشتةدا .
8. شيكردنةوةي دةرئةنجامي رِووثيَوي يةكة .